55 ερωτήματα. Η Πολιτεία τι απαντά;

Νόμοι ψηφίστηκαν. Προγράμματα άνοιξαν. Δικαστικές αποφάσεις εκδόθηκαν. Τι εφαρμόστηκε όμως απέναντι στις συγκεκριμένες προτάσεις μας, τι μετρήθηκε και ποια αιτήματα περιμένουν ακόμη αιτιολογημένη απάντηση;

Κανένα παιδί δεν μεγαλώνει σε αναμονή χωρίς συνέπειες. Όταν η επικοινωνία με έναν κατάλληλο γονέα διακόπτεται, όταν μια διαδικασία καθυστερεί ή όταν μια υπηρεσία δεν δίνει σαφή απάντηση, η απώλεια χρόνου δεν διορθώνεται με την επόμενη ανακοίνωση. Η καθημερινότητα του παιδιού συνεχίζεται ακόμη κι όταν ο διοικητικός ή δικαστικός φάκελος παραμένει ανοιχτός.

Από το 2021 οι Ενεργοί Μπαμπάδες μιλήσαμε δημόσια για τη σχέση παιδιού–γονέα, τις ανάγκες των χωρισμένων οικογενειών και την αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου. Στις 4 Μαΐου 2023 παραδώσαμε συγκεκριμένες προτάσεις στην κυβέρνηση για την ορθή εφαρμογή του ν. 4800/2021. Το 2024 επανήλθαμε με υπόμνημα για ισότητα, προστατευτικές δομές, παροχές και γονική φροντίδα. Το 2026 ακολούθησαν αναλυτικές δημοσιεύσεις και κοινοβουλευτικά ερωτήματα για την πραγματική εφαρμογή της συνεπιμέλειας.

Τον απολογισμό της δράσης μας τον κάναμε ήδη. Δεν απολογούμαστε εμείς για τις δημόσιες προτάσεις μας. Τώρα ζητάμε λογοδοσία από την Πολιτεία: ποιες απαντήθηκαν, ποιες εφαρμόστηκαν και ποιες εξακολουθούν να μένουν χωρίς επαρκή δημόσια αιτιολόγηση;

Γιατί 55; Η τεκμηριωτική αποτίμηση της 24ης Οκτωβρίου περιείχε 52 διακριτά καταγεγραμμένα αιτήματα, από επιλεγμένο τεκμηριωμένο τμήμα του ιστοτόπου μας, όχι από πλήρη απογραφή όλων των δημοσιεύσεων. Στο παρόν άρθρο προστέθηκαν τρεις αυτοτελείς δημοσιευμένες διεκδικήσεις: οικονομική τεκμηρίωση διατροφής, επείγουσα προστασία σε μετεγκατάσταση παιδιού, ασφαλής επανασύνδεση παιδιού–γονέα. Ο αριθμός 55 αναφέρεται σε αυτήν την ενοποιημένη καταγραφή 52 + 3.

Δεν παραθέτουμε κατάλογο γενικών κρατικών «επιτυχιών». Σε κάθε θέμα εξετάζουμε τι δημοσιεύσαμε και ζητήσαμε, τι είναι πράγματι γνωστό για το ισχύον καθεστώς και ποια συγκεκριμένη απάντηση λείπει. Όταν υπάρχει θεσπισμένη ρύθμιση, το αναγνωρίζουμε. Όταν ένα μέτρο λειτουργεί, δεν το αρνούμαστε. Όταν δεν έχουν δημοσιευθεί ή ανακτηθεί επαρκή στοιχεία, δεν βαφτίζουμε την άγνοια απόδειξη αδράνειας· απαιτούμε τα στοιχεία.

Α. Οικογενειακό δίκαιο — όταν ο νόμος συναντά την πραγματική ζωή

Ο νόμος 4800/2021 άλλαξε το θεσμικό πλαίσιο. Όμως το παιδί δεν μεγαλώνει σε παραγράφους. Μεγαλώνει μέσα σε δύο σπίτια, σε σχολικές συναντήσεις, στην ιατρική φροντίδα, στον χρόνο που πραγματικά περνά με κάθε ασφαλή και κατάλληλο γονέα. Εδώ ζητάμε τον έλεγχο της εφαρμογής.

01. Από τη νομοθέτηση του 2021 στην αξιολόγηση του αποτελέσματος

Το 2021 ο ν. 4800/2021 αναμόρφωσε το οικογενειακό δίκαιο. Η θέσπιση είναι βέβαιη· η συνολική επίδραση στην καθημερινότητα των παιδιών δεν προκύπτει από τον αριθμό των άρθρων που ψηφίστηκαν.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Ποια ανεξάρτητη αξιολόγηση της επίδρασης του ν. 4800/2021 στις ζωές των παιδιών έχει δημοσιοποιηθεί; Αν δεν υπάρχει, πότε θα παραχθεί;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D001 · Ν. 4800/2021.

02. Η κοινή γονική μέριμνα στην πραγματική ζωή

Η από κοινού και εξίσου άσκηση γονικής μέριμνας αποτελεί τον νομοθετικό κανόνα, με τις επιτρεπτές εξαιρέσεις. Δεν σημαίνει αυτομάτως ίσο χρόνο διαμονής σε κάθε οικογένεια. Το ζητούμενο είναι η ουσιαστική φροντίδα, όχι μια ετικέτα στην απόφαση.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Πόσα παιδιά απολαμβάνουν στην καθημερινότητα ουσιαστική κοινή φροντίδα και πώς αποτυπώνεται αυτό σε ανωνυμοποιημένα δεδομένα;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D002 · Ν. 4800/2021.

03. Δικλίδες κοινής φροντίδας και προστασίας

Οι διατάξεις του Αστικού Κώδικα επιτρέπουν εξατομικευμένες ρυθμίσεις με κριτήριο το συμφέρον του παιδιού. Εμείς ζητήσαμε πρόσθετες, σαφείς εγγυήσεις ώστε η κοινή ανατροφή να μη μένει ευχή και οι περιπτώσεις κινδύνου να αντιμετωπίζονται πραγματικά.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Ποιες συγκεκριμένες ασφαλιστικές δικλίδες διασφαλίζουν ασφαλή πραγματική συμμετοχή και των δύο κατάλληλων γονέων, και ποια από τις προτάσεις μας υιοθετήθηκε;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D003.

04. Ενημέρωση από το σχολείο και προς τους δύο γονείς

Οι επίσημες εκπαιδευτικές οδηγίες αναγνωρίζουν ζητήματα ενημέρωσης χωρισμένων γονέων. Όμως μια εγκύκλιος στο γραφείο δεν αποδεικνύει ότι και οι δύο νόμιμα δικαιούχοι ενημερώνονται εγκαίρως από κάθε σχολική μονάδα.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Πώς εφαρμόζονται σήμερα οι ισχύουσες οδηγίες ενημέρωσης χωρισμένων γονέων, πόσα παράπονα καταγράφηκαν και με ποια αποτελέσματα;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D004.

05. Συναίνεση σε κρίσιμες σχολικές αποφάσεις

Εγγραφή, μετεγγραφή και σημαντικές εκπαιδευτικές επιλογές δεν υπάγονται κατ’ ανάγκη στον ίδιο κανόνα. Ο ΑΚ 1519 και οι ειδικές εκπαιδευτικές διαδικασίες πρέπει να εφαρμόζονται σύμφωνα με την εκάστοτε νόμιμη ρύθμιση της γονικής μέριμνας.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Ποια διαδικασία τηρείται χωριστά για εγγραφές, μετεγγραφές και ουσιώδεις αποφάσεις, πότε απαιτείται συναίνεση και πώς ενημερώνονται οι δύο νόμιμα δικαιούχοι;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D005.

06. ΔΥΠΑ: κοινωνικός τουρισμός και μόρια τέκνων

Οι ΕΜ κατήγγειλαν ήδη από το 2021 δυσχέρειες στη μοριοδότηση παιδιών στον κοινωνικό τουρισμό. Στην πρόσκληση 7/2026 της ΔΥΠΑ προβλέπονται 15 μόρια ανά ανήλικο τέκνο και χωριστό κριτήριο 10 μορίων για την ιδιότητα μονογονέα. Πρόκειται για διαφορετικά κριτήρια.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Τι αλλάξατε μετά την καταγγελία του 2021, πώς βαθμολογούνται σήμερα τα τέκνα όταν δύο χωρισμένοι γονείς συμμετέχουν και πόσες σχετικές ενστάσεις έγιναν δεκτές;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D006 · Πρόσκληση ΔΥΠΑ 7/2026.

07. ΑΑΔΕ: υπάρχουσα μείωση φόρου και πραγματική εφαρμογή

Υπάρχει ήδη πραγματική διοικητική ρύθμιση: η εγκύκλιος Ε.2103/2021 της ΑΑΔΕ αναγνωρίζει, υπό τους προβλεπόμενους όρους, τη μείωση φόρου του άρθρου 16 ΚΦΕ και στους δύο χωρισμένους γονείς. Οι οδηγίες Ε1 του 2026 επαναλαμβάνουν την αρχή. Δεν ζητάμε να «θεσπιστεί» κάτι που ήδη ισχύει.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Πόσοι χωρισμένοι γονείς έκαναν χρήση της μείωσης φόρου του άρθρου 16 το 2025–2026, ποιες απορρίψεις σημειώθηκαν και πώς αντιμετωπίζονται περιπτώσεις εκτός των ρητών κατηγοριών εισοδήματος;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D007 · ΑΑΔΕ Ε.2103/2021 · ΑΑΔΕ Α.1062/2026 (επίσημο ΦΕΚ).

08. Μοριοδότηση εκπαιδευτικών με κοινή επιμέλεια

Στις υπηρεσιακές διαδικασίες εκπαιδευτικών έχουν εκδοθεί κανόνες που λαμβάνουν υπόψη και την από κοινού επιμέλεια. Άλλο όμως η πρόβλεψη μορίων και άλλο η πραγματική εφαρμογή σε όλες τις ατομικές αιτήσεις.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Πόσες αιτήσεις εκπαιδευτικών με κοινή επιμέλεια εξετάστηκαν και πόσες έγιναν δεκτές με τους κανόνες της εγκυκλίου;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D008.

09. Η άρνηση συνεργασίας δεν πρέπει να προκαθορίζει την κρίση

Η πρόταση των ΕΜ του 2023 επισήμανε τον κίνδυνο να μετατραπεί η άρνηση συνεννόησης σε αυτοτελές επιχείρημα αποκλεισμού ενός γονέα. Οι πραγματικές συνθήκες κάθε οικογένειας πρέπει να εξετάζονται χωρίς να παραμερίζεται οποιαδήποτε ένδειξη βίας ή κινδύνου.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Με ποια κριτήρια εξασφαλίζεται ότι η απλή άρνηση συνεργασίας δεν προκαθορίζει δικαστικό αποτέλεσμα, ενώ ερευνώνται πλήρως ενδείξεις βίας και κινδύνου;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D009.

10. Κοινές αποφάσεις πέρα από τη στενή απαρίθμηση

Το άρθρο 1519 ΑΚ κατονομάζει σημαντικά ζητήματα κοινής απόφασης. Στις προτάσεις που παραδώσαμε το 2023 αναφέραμε, ενδεικτικά, το επώνυμο, την ιθαγένεια και τη δημόσια έκθεση της εικόνας του παιδιού. Δεν έχει τεκμηριωθεί εδώ η πλήρης υιοθέτηση αυτών των διευκρινίσεων.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Ποιες από τις συγκεκριμένες αποσαφηνίσεις που προτείναμε —μεταξύ άλλων για επώνυμο, ιθαγένεια και δημόσια έκθεση του παιδιού— αξιολογήθηκαν, ποιες υιοθετήθηκαν και γιατί δεν υιοθετήθηκαν οι υπόλοιπες;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D010 · Προτάσεις ΕΜ προς κυβέρνηση 4/5/2023.

11. Κυρώσεις που εκτελούνται, όχι μόνο αναγγέλλονται

Υπάρχουν αστικές και ποινικές συνέπειες για ορισμένες παραβιάσεις, καθώς και δυνατότητα απειλής κυρώσεων. Το γεγονός ότι προβλέπονται στο χαρτί δεν μας πληροφορεί πόσες επιβλήθηκαν, πόσες εκτελέστηκαν και αν η σχέση παιδιού–γονέα αποκαταστάθηκε.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Πόσες κυρώσεις για παραβίαση δικαστικής επικοινωνίας επιβλήθηκαν, πόσες εκτελέστηκαν και τι άλλαξε στη ζωή των παιδιών;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D011.

12. Δικαιοσύνη στην ώρα της

Στις οικογενειακές υποθέσεις ο χρόνος δεν είναι ουδέτερος. Η υπόθεση Doulgerakis κατά Ελλάδας κατέδειξε παραβίαση του άρθρου 8 ΕΣΔΑ λόγω αδικαιολόγητης καθυστέρησης στην εκδίκαση συγκεκριμένης διαφοράς επιμέλειας. Ένα τεκμηριωμένο περιστατικό δεν αποτελεί πανελλαδικό δείκτη.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Ποιος είναι ο πραγματικός χρόνος από την κατάθεση έως την εκδίκαση και την εφαρμόσιμη απόφαση σε επείγουσες οικογενειακές διαφορές; Πού δημοσιεύεται;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D012 · HUDOC-EXEC Doulgerakis.

13. Αποδεδειγμένα ψευδείς ισχυρισμοί, πραγματική προστασία θυμάτων

Οι ΕΜ ζήτησαν συνέπειες όπου αποδεικνύονται συγκεκριμένες, καταχρηστικές ψευδείς κατηγορίες. Η αποδεικτική κρίση είναι απαραίτητη: καμία καταγγελία κακοποίησης δεν πρέπει να απορρίπτεται ως ψευδής επειδή απλώς αμφισβητήθηκε.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Υπάρχει τεκμηριωμένο πρωτόκολλο διάκρισης αποδειγμένα ψευδών ισχυρισμών από καταγγελίες που χρειάζονται άμεση και σοβαρή διερεύνηση;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D013.

14. Όταν δεν εφαρμόζεται η απόφαση επικοινωνίας

Η μη πραγματοποίηση προβλεπόμενης επικοινωνίας δεν περιγράφεται επαρκώς από τον αριθμό των δικαστικών αποφάσεων. Η κοινοβουλευτική παρέμβαση ανέδειξε το κενό ανάμεσα στην απόφαση και την τήρησή της.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Πού καταγράφονται συστηματικά τα περιστατικά μη εκτέλεσης επικοινωνίας και τι απέγιναν τα στοιχεία που ζητήθηκαν κοινοβουλευτικά;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D014.

Β. Παροχές, ισότητα, προστασία — ποιον αναγνωρίζουν οι υπηρεσίες;

Κράτος πρόνοιας σημαίνει πραγματική πρόσβαση, όχι μόνο πλατφόρμες. Κάθε πρόγραμμα έχει σκοπό και προϋποθέσεις· όταν όμως οι προϋποθέσεις διαφοροποιούν μητέρες και πατέρες, χρειάζεται αναλυτική, δημόσια αιτιολόγηση. Η στήριξη μιας μητέρας δεν αναιρεί την αναγνώριση του πατέρα ως γονέα.

15. Πολιτικές ισότητας με πραγματικά δεδομένα

Στο υπόμνημά μας του Φεβρουαρίου 2024 ζητήσαμε οι πολιτικές ισότητας να εξετάζουν τις ανάγκες και των δύο φύλων. Η πρόσβαση στην εφαρμογή Panic Button για ενήλικα θύματα ανεξαρτήτως φύλου είναι πραγματική σχετική εξέλιξη, όχι απόδειξη ισοδύναμης υποστήριξης σε κάθε υπηρεσία.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Ποιες πολιτικές ισότητας αξιολογούν ρητά τις ανάγκες ανδρών και πατέρων, και με ποια δείγματα και κριτήρια;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D015.

16. Ασφαλείς δομές και για άνδρες θύματα βίας

Η έκτακτη ειδοποίηση δεν υποκαθιστά έναν ασφαλή ξενώνα, την ψυχολογική στήριξη ή τη νομική βοήθεια. Στο υπόμνημα του 2024 ζητήσαμε διαθέσιμες δομές και για άνδρες που έχουν υποστεί βία.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Πού υπάρχουν προσβάσιμες θέσεις ασφαλούς φιλοξενίας, νομική συνδρομή και ψυχοκοινωνική φροντίδα για άνδρες θύματα βίας;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D016.

17. Ηλικιακά όρια φιλοξενίας αγοριών και κοριτσιών

Στις 26 Φεβρουαρίου 2024 καταγγείλαμε διαφορετική μεταχείριση αγοριών και κοριτσιών ως προς ηλικιακά όρια φιλοξενίας. Τα όρια «12» και «18» αποτελούν συγκεκριμένο ισχυρισμό του υπομνήματος· δεν έχουν επαληθευτεί ως ενιαίος σημερινός κανόνας όλων των δομών.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Ποια ηλικιακά όρια ισχύουν σήμερα για αγόρια και κορίτσια ανά δομή, ποια είναι η διοικητική αιτιολόγηση τυχόν διαφορών και τι άλλαξε μετά το υπόμνημά μας;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D017 · Υπόμνημα ΕΜ 26/2/2024.

18. Panic Button: και για τα παιδιά ποιος είναι ο μηχανισμός;

Το ίδιο υπόμνημα δεν ζητούσε προστασία μόνο για ενήλικους άνδρες και γυναίκες. Ζητούσε ρητά ασφαλή μηχανισμό άμεσης βοήθειας και για παιδιά. Η επέκταση του Panic Button στους ενηλίκους δεν αποδεικνύει αντίστοιχη αυτοτελή δυνατότητα για ανηλίκους.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Ποια προστατευτική διαδικασία και ποιος ασφαλής τρόπος άμεσης ειδοποίησης προβλέπονται ειδικά για παιδιά, πέρα από το Panic Button ενηλίκων, και πόσοι πολίτες ανά ομάδα έχουν ωφεληθεί;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D018 · Υπόμνημα ΕΜ 26/2/2024.

19. Η καταβαλλόμενη διατροφή και η φορολογική μεταχείριση

Η πρότασή μας για φορολογική αναγνώριση της καταβαλλόμενης διατροφής δεν είναι ίδια με τη μείωση φόρου εξαρτώμενων τέκνων του άρθρου 16 ΚΦΕ. Η μία δεν καλύπτει αυτομάτως την άλλη.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Έχει μελετηθεί χωριστά το αίτημα φορολογικής αναγνώρισης της πραγματικά καταβαλλόμενης διατροφής, με ποιες δημοσιονομικές εκτιμήσεις και ποια είναι η επίσημη αιτιολόγηση;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D019 · ΑΑΔΕ Ε.2103/2021 (διαφορετικό μέτρο).

20. Γονικές άδειες που μπορούν πραγματικά να ασκηθούν

Οι γονικές άδειες προβλέπονται από την εργατική νομοθεσία. Το πραγματικό ερώτημα των ΕΜ είναι αν οι χωρισμένοι γονείς γνωρίζουν, διεκδικούν και ασκούν τα δικαιώματά τους χωρίς δυσανάλογες διοικητικές δυσχέρειες.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Πόσοι γονείς αξιοποιούν γονικές άδειες μετά τον χωρισμό και εμποδίζει κάποιο διοικητικό κριτήριο την κοινή φροντίδα;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D020.

21. «Νταντάδες της Γειτονιάς»: διαφορετικά κριτήρια πατέρων

Στο άρθρο 13 της ΚΥΑ 7836/2026, η αντίστοιχη κατηγορία εργαζόμενων πατέρων προϋποθέτει αποκλειστική γονική μέριμνα· για εργαζόμενες μητέρες δεν υπάρχει ο ίδιος όρος. Υπάρχει χωριστή κατηγορία προσώπων με αποκλειστική επιμέλεια βάσει απόφασης ή διάταξης. Οι δύο νομικές έννοιες δεν είναι ταυτόσημες.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Ποια τεκμηριωμένη αιτιολόγηση δικαιολογεί τον διαφορετικό όρο αποκλειστικής γονικής μέριμνας στους πατέρες, πόσοι αποκλείστηκαν από αυτοτελή αίτηση και προτίθεστε να αναθεωρήσετε τον κανόνα;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D021 · ΚΥΑ 7836/2026, άρθρο 13.

22. ΕΕΤΑΑ: ποιος γονέας μπορεί να αιτηθεί παιδικό σταθμό;

Για τις θέσεις παιδικών σταθμών μέσω ΕΕΤΑΑ υπάρχουν δημόσιες προσκλήσεις και προϋποθέσεις συμμετοχής. Η αρχική διεκδίκηση των ΕΜ είναι συγκεκριμένη: αυτοτελής δυνατότητα αίτησης και από τους δύο γονείς που ασκούν νόμιμα κοινή μέριμνα, με σαφή αποδεικτικά.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Μπορούν δύο χωρισμένοι γονείς με κοινή μέριμνα να καταθέσουν χωριστές αιτήσεις για το ίδιο παιδί, πώς επιλέγεται δικαιούχος και πόσες σχετικές ενστάσεις καταγράφηκαν;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D022.

23. Μονογονεϊκότητα σε δύο νοικοκυριά κοινής φροντίδας

Δεν χρησιμοποιούν όλες οι δημόσιες παροχές τους ίδιους ορισμούς «μονογονεϊκής οικογένειας». Στο υπόμνημα του 2024 ζητήσαμε ειδική αντιμετώπιση δύο χωριστών νοικοκυριών όταν υπάρχει πραγματική κοινή φροντίδα, όχι ανεξέλεγκτη διπλή καταβολή του ίδιου δικαιώματος.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Πώς ορίζεται η μονογονεϊκότητα σε κάθε κρατική παροχή όταν οι χωρισμένοι γονείς έχουν κοινή μέριμνα, και θα δημοσιεύσετε επίσημο ενιαίο πίνακα δικαιωμάτων;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D023.

24. Α21 και πραγματικά έξοδα ανατροφής

Το Α21 λειτουργεί και ο ΟΠΕΚΑ ζητά συγκεκριμένα αποδεικτικά σε περίπτωση εν διαστάσει ή διαζευγμένων γονέων. Αυτό δεν τεκμηριώνει γενικό αυτοματοποιημένο επιμερισμό επιδόματος ανάμεσα σε δύο νοικοκυριά κοινής φροντίδας.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Με ποια κριτήρια αποτυπώνεται η κοινή φροντίδα δύο νοικοκυριών στο Α21, υπάρχει επίσημη αξιολόγηση για πιθανό επιμερισμό και τι προβλέπεται σε αντικρουόμενες αιτήσεις;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D024 · ΟΠΕΚΑ Α21.

25. Φορολογικές ελαφρύνσεις: τι ήδη ισχύει και τι απομένει

Η μείωση φόρου του άρθρου 16 αναγνωρίζεται υπό προϋποθέσεις και στους δύο χωρισμένους γονείς. Η συζήτηση αφορά πλέον τις ακριβείς προϋποθέσεις, τα πρακτικά παραδείγματα και τα άλλα φορολογικά βάρη της κοινής φροντίδας.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Θα δημοσιεύσει η ΑΑΔΕ πρακτικά παραδείγματα και ανωνυμοποιημένα στοιχεία εφαρμογής της Ε.2103/2021, καθώς και επίσημη απάντηση για λοιπές φορολογικές επιβαρύνσεις κοινής φροντίδας;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D025 · Ε.2103/2021.

26. Ο ίδιος γονέας απέναντι σε διαφορετικές πλατφόρμες

ΟΠΕΚΑ, ΔΥΠΑ, ΕΕΤΑΑ και «Νταντάδες» χρησιμοποιούν διαφορετικές διαδικασίες και κατηγορίες δικαιούχων. Η διαφοροποίηση δεν είναι αυτομάτως παράνομη· χρειάζεται όμως διαφανής τεκμηρίωση όταν η ίδια οικογενειακή πραγματικότητα αντιμετωπίζεται διαφορετικά.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Πότε θα επανεξεταστούν τα διοικητικά αποδεικτικά ώστε η ίδια δικαστική ρύθμιση να μην αξιολογείται αντιφατικά από διαφορετικές πλατφόρμες;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D026.

Γ. Δικαιοσύνη — μην μετράτε μόνο τις δίκες, μετρήστε το αποτέλεσμα

Οι δικαστές αποφασίζουν ανεξάρτητα και εξατομικευμένα. Οι δημόσιοι φορείς, ωστόσο, μπορούν να μετρούν χρόνους απονομής, είδη εκβάσεων, δυσχέρειες εκτέλεσης και αποτελεσματικότητα υπηρεσιών, με απόλυτη προστασία των ανηλίκων.

27. Άρθρο 109 ν. 5264/2025: η συγκεκριμένη ένσταση των ΕΜ

Το άρθρο 109 του ν. 5264/2025 τροποποίησε τον ΑΚ 1536 και προβλέπει ειδική δυνατότητα μεταρρύθμισης ορισμένης απόφασης όταν έχει ασκηθεί έφεση, αποκλειστικά όπου το επιβάλλει το συμφέρον του παιδιού. Οι ΕΜ ζήτησαν επανεξέταση της συγκεκριμένης επιλογής.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Ποια συγκεκριμένα σημεία της παρέμβασης των ΕΜ σχετικά με το άρθρο 109 και τον ΑΚ 1536 αξιολογήθηκαν, ποιες αλλαγές εξετάζονται και με ποια αιτιολόγηση;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D027 · Άρθρο 109, ν. 5264/2025.

28. Εκβάσεις αποφάσεων, όχι μόνο αριθμοί δικών

Η Βουλή έχει δεχθεί ερωτήσεις για τη συνεπιμέλεια και την αποτύπωση των αποφάσεων. Ο αριθμός των δικών που εκδικάστηκαν δεν απαντά από μόνος του στο ερώτημα πόσες κατέληξαν σε κάθε μορφή επιμέλειας.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Πού είναι ο δημόσιος πίνακας αποφάσεων κοινής και αποκλειστικής επιμέλειας ανά έτος, περιοχή και τύπο υπόθεσης;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D028.

29. Αποτυχίες επικοινωνίας: πού καταγράφονται;

Η πρακτική αποτυχία επικοινωνίας μπορεί να μη φαίνεται σε έναν πίνακα εκδοθεισών αποφάσεων. Χρειάζονται ανωνυμοποιημένα στοιχεία καταγραφών, παρεμβάσεων και ουσιαστικού αποτελέσματος, όχι γενικές διαβεβαιώσεις.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Πόσες φορές αποτυγχάνει πρακτικά η εφαρμογή απόφασης επικοινωνίας και τι ακριβώς καταγράφουν οι αρμόδιες υπηρεσίες;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D029.

30. Αξιολόγηση του ν. 4800/2021 με δείκτες

Το JustStat αποτελεί δημοσιευμένη δικαστική στατιστική υποδομή. Η ύπαρξή του δεν αποδεικνύει ότι περιλαμβάνει δημόσια προσβάσιμο, συγκρίσιμο εθνικό σύνολο αποτελεσμάτων συνεπιμέλειας.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Ποιοι δείκτες επίδρασης του ν. 4800/2021 χρησιμοποιούνται, με ποια μεθοδολογία και ποιο είναι το δημόσιο αποτέλεσμα;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D030.

31. Χρόνος φροντίδας και μορφή επιμέλειας

Οι δημοσιευμένες δικαστικές αποφάσεις δείχνουν ότι είναι εφικτές διαφορετικές ρυθμίσεις κατοικίας και επικοινωνίας. Χωρίς αντιπροσωπευτικά ανωνυμοποιημένα δεδομένα δεν επιτρέπεται γενίκευση από επιλεγμένα παραδείγματα.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Πόσες αποφάσεις προβλέπουν ουσιαστικά ισομερή κατανομή χρόνου και πόσες μονομερή διαμονή, με ποιους συγκρίσιμους ορισμούς;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D031.

32. Δημόσια, ανωνυμοποιημένα δεδομένα οικογενειακών δικών

Η επιτάχυνση της στατιστικής λειτουργίας της Δικαιοσύνης είναι σημαντική. Χρειαζόμαστε όμως διακριτά πεδία για το περιεχόμενο και την εφαρμογή αποφάσεων — χωρίς να εκτίθενται προσωπικά δεδομένα παιδιών.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Ποιο δημόσια διαθέσιμο σύνολο ανωνυμοποιημένων αποτελεσμάτων οικογενειακών υποθέσεων παρέχεται σήμερα και, εφόσον δεν περιέχει τα ζητούμενα πεδία, ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα προσθήκης τους;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D032.

33. Από την απειλή κύρωσης στην πραγματική συμμόρφωση

Η απειλή χρηματικής ποινής σε δικαστική απόφαση δεν ταυτίζεται με βεβαιωμένη εκτέλεση της κύρωσης. Ούτε η κύρωση αποδεικνύει από μόνη της αποκατάσταση της σχέσης παιδιού–γονέα.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Πόσες καταγγελίες παραβίασης οδηγήθηκαν σε δικαστική κρίση, σε πραγματική εκτέλεση ή σε αποκατάσταση της σχέσης;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D033.

34. Επιμόρφωση επαγγελματιών: στόχοι και αποτελέσματα

Οι ευρωπαϊκές δράσεις για παιδοκεντρική δικαιοσύνη θέτουν την επιμόρφωση στο επίκεντρο. Η ανακοίνωση ενός προγράμματος, ωστόσο, δεν αντικαθιστά τους αριθμούς συμμετεχόντων, τις δεξιότητες που αποκτήθηκαν και την αξιολόγησή τους.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Πόσοι δικαστικοί λειτουργοί και κοινωνικοί επιστήμονες επιμορφώθηκαν ειδικά για το παιδί και με ποια αξιολόγηση δεξιοτήτων;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D034.

35. Δημοτικές υπηρεσίες δίπλα στις χωρισμένες οικογένειες

Οι οικογένειες χρειάζονται κοινωνική και ψυχολογική υποστήριξη προτού μια σύγκρουση παγιωθεί. Μια κοινοβουλευτική ερώτηση για ενίσχυση των υπηρεσιών δεν αποδεικνύει ότι όλες οι δημοτικές δομές διαθέτουν ήδη επαρκές προσωπικό.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Σε ποιους δήμους υπάρχει άμεσα διαθέσιμη υποστήριξη για χωρισμένες οικογένειες και πόσο περιμένουν οι πολίτες;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D035.

Δ. Η φωνή του παιδιού και οι ειδικοί — η ευθύνη έχει όνομα

Όταν ένα παιδί καλείται να μιλήσει ή να αξιολογηθεί, δεν είναι παράρτημα του φακέλου των γονέων. Χρειάζεται κατάρτιση, ανεξαρτησία, ασφάλεια και σαφής κατανομή ρόλων. Οι νεότερες μεταρρυθμίσεις κρίνονται επίσης από όσα θα εφαρμόσουν, όχι από τον τίτλο τους.

36. Ποιος ελέγχει τα πραγματικά προσόντα των ειδικών;

Στις 26 Οκτωβρίου 2026 το νομοσχέδιο για τον Πανελλήνιο Σύλλογο Ψυχολόγων και σχετικά παρατηρητήρια βρίσκεται σε κοινοβουλευτική επεξεργασία. Δεν το παρουσιάζουμε ως ψηφισμένο νόμο ή ως ήδη λειτουργικό εξειδικευμένο μητρώο οικογενειακών πραγματογνωμόνων.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Πότε θα μπορεί το δικαστήριο και ο πολίτης να διαπιστώνουν σε επίσημο μητρώο την ειδίκευση κάθε επαγγελματία που αξιολογεί ανήλικο;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D036 · Βουλή — νομοσχέδιο Ψυχολόγων.

37. Εξειδίκευση στις δικανικές αξιολογήσεις ανηλίκων

Η επαγγελματική εγγραφή ψυχολόγου δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με εξειδίκευση στην αξιολόγηση ανηλίκων σε οικογενειακή αντιδικία. Χρειάζονται διαφανείς προϋποθέσεις κατάρτισης και εποπτείας, χωρίς να συγχέονται οι επαγγελματικοί ρόλοι.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Ποια ακριβή εκπαίδευση και πιστοποιημένη εμπειρία απαιτούνται για δικανική ψυχολογική ή ψυχιατρική αξιολόγηση οικογένειας;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D037 · Βουλή — νομοσχέδιο Ψυχολόγων.

38. Αμεροληψία και δεοντολογία γνωματεύσεων

Μια αξιολόγηση που επηρεάζει τη ζωή ενός παιδιού χρειάζεται επιστημονική μέθοδο, αμεροληψία και σαφή όρια. Η κατάθεση νομοσχεδίου επαγγελματικής οργάνωσης δεν αποδεικνύει αυτομάτως ότι λειτουργεί ενιαίο ειδικό σύστημα ελέγχου δικαστικών γνωματεύσεων.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Πώς ελέγχεται η μέθοδος, η ανεξαρτησία και η δεοντολογία γνωματεύσεων για γονείς που ο ειδικός δεν εξέτασε;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D038 · Βουλή — νομοσχέδιο Ψυχολόγων.

39. Να ακούγεται το παιδί χωρίς πίεση ή φόβο

Ο ΑΚ 1511 ήδη προβλέπει συνεκτίμηση της γνώμης του παιδιού υπό τους όρους του νόμου. Η νέα διαδικασία του ν. 5344/2026 θα λειτουργήσει από το 2027 και δεν υποκαθιστά την ανάγκη ασφαλούς ακρόασης στις άλλες διαδικασίες.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Πώς προστατεύεται η αυθεντική γνώμη του παιδιού από πίεση, καθοδήγηση ή φόβο, χωρίς να υποτιμώνται πραγματικοί κίνδυνοι;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D039 · Άρθρο 94, ν. 5344/2026.

40. «Φωνή του Παιδιού»: ψηφίστηκε, δεν εφαρμόζεται ακόμη

Το άρθρο 94 του ν. 5344/2026 προβλέπει κατ’ ιδίαν συνεδρία ανηλίκου εντός οικογενειακής διαμεσολάβησης, με έγγραφη συναίνεση των γονέων και κατάλληλο ψυχολόγο. Θα ισχύσει από 1 Μαρτίου 2027· δεν είναι σήμερα καθολικός μηχανισμός ακρόασης σε κάθε οικογενειακή δίκη.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Ποια είναι τα μέτρα εφαρμογής του άρθρου 94 από την 1η Μαρτίου 2027, πώς θα επιμορφωθούν οι εμπλεκόμενοι και με ποιους δείκτες θα αξιολογηθεί ο θεσμός;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D040 · Άρθρο 94, ν. 5344/2026 · Άρθρο 217 — έναρξη ισχύος.

41. Ο ψυχολόγος δεν είναι αυτομάτως εκπρόσωπος του παιδιού

Ο ψυχολόγος που συνδράμει τον οικογενειακό διαμεσολαβητή δεν ταυτίζεται με ανεξάρτητο εκπρόσωπο του παιδιού. Οι ρόλοι δεν πρέπει να συγχέονται ούτε να υποκαθιστά ο ένας τον άλλο.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Πώς διασφαλίζεται ανεξάρτητη εκπροσώπηση όταν τα συμφέροντα του παιδιού συγκρούονται με των γονέων και όχι απλώς παρουσία ψυχολόγου;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D041 · Άρθρο 94, ν. 5344/2026.

42. Διαβούλευση για τη «Φωνή του Παιδιού»: τι υιοθετήθηκε;

Η δημοσίευσή μας για «περίπου 80% σύγκλιση» αναφερόταν σε θεματική εκτίμηση επί σχολίων της διαβούλευσης για το άρθρο 95 του σχεδίου νόμου. Το τελικό κείμενο είναι το άρθρο 94 του ν. 5344/2026. Το 80% δεν ήταν επίσημη μέτρηση υιοθέτησης των προτάσεων των ΕΜ.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Ποιες συγκεκριμένες παρατηρήσεις της διαβούλευσης για το αρχικό άρθρο 95 ενσωματώθηκαν στο τελικό άρθρο 94, ποιες δεν υιοθετήθηκαν και γιατί;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D042 · Άρθρο 94, ν. 5344/2026.

43. Ευρωπαϊκό πρόγραμμα: ποιοι δείκτες θα μετρηθούν;

Το πρόγραμμα Child-friendly Justice II του Συμβουλίου της Ευρώπης περιλαμβάνει δράσεις με ορίζοντα το 2028. Η ανακοίνωση συμμετοχής δεν αποτελεί ακόμη ολοκληρωμένο απολογισμό της επίδρασης στη χώρα.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Ποια είναι τα ελληνικά αρχικά δεδομένα, οι στόχοι και τα παραδοτέα του ευρωπαϊκού έργου έως τον Ιούνιο 2028;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D043.

44. Ανεξάρτητη εκπροσώπηση όταν τα συμφέροντα συγκρούονται

Η ουσιαστική ακρόαση του παιδιού και η ανεξάρτητη εκπροσώπησή του είναι διαφορετικές ανάγκες. Όταν τα συμφέροντα των ενηλίκων συγκρούονται, η εκπροσώπηση δεν πρέπει να υποθέτει ότι η θέση ενός γονέα συμπίπτει αυτόματα με το συμφέρον του παιδιού.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Ποιος διορίζει ανεξάρτητο εκπρόσωπο του παιδιού, με ποιες προϋποθέσεις και με ποιον έλεγχο σύγκρουσης συμφερόντων;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D044.

45. CHILDSay: ποια παραδοτέα και ποιες δαπάνες;

Οι ΕΜ έχουν αναδείξει δημόσιες χρηματοδοτήσεις και οργανωτικές πράξεις γύρω από το CHILDSay. Μια απόφαση ανάθεσης ή ένταξης έργου δεν είναι απόδειξη καταβολής κάθε ποσού ούτε επιτυχούς έκβασης των δράσεων.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Πού δημοσιεύονται παραδοτέα, αναλυτικά ποσά και μετρήσιμα αποτελέσματα του CHILDSay, χωριστά από αποφάσεις χρηματοδότησης;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D045.

Ε. Ευρωπαϊκή συμμόρφωση και προστασία ανηλίκων

Η ευρωπαϊκή νομολογία δεν αποτελεί συλλογή συνθημάτων. Κάθε απόφαση και κάθε εκκρεμής προσφυγή έχει συγκεκριμένο περιεχόμενο και διαδικαστική κατάσταση. Παράλληλα, η εθνική παιδική προστασία χρειάζεται αναγνωρίσιμους φορείς και αποτελέσματα.

46. Doulgerakis: η καθυστέρηση της Δικαιοσύνης ως παραβίαση δικαιώματος

Στην υπόθεση Doulgerakis κατά Ελλάδας (5769/19) το ΕΔΔΑ διαπίστωσε παραβίαση του άρθρου 8 λόγω ανεπαρκούς ταχύτητας στην εκδίκαση της υπόθεσης επιμέλειας, ιδίως πρωτοδίκως. Η υπόθεση εμφανίζεται υπό εποπτεία εκτέλεσης στο HUDOC-EXEC. Δεν πρόκειται απλώς για απόφαση που διατάζει ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα επικοινωνίας.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Ποια μέτρα έχουν ληφθεί για τη συμμόρφωση με τη Doulgerakis και για τη μείωση των καθυστερήσεων στις υποθέσεις γονικής μέριμνας; Πότε θα δημοσιοποιηθούν αποτελέσματα;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D046 · HUDOC-EXEC Doulgerakis.

47. Παράλληλη γονεϊκότητα με σαφείς όρους ασφάλειας

Η «παράλληλη γονεϊκότητα» προτείνεται ως διακριτό λειτουργικό μοντέλο όταν η διαρκής συνεργασία των γονέων δεν είναι εφικτή. Η εξατομικευμένη κατανομή αρμοδιοτήτων μπορεί να εξεταστεί μόνο με κατάλληλες εγγυήσεις ασφάλειας και βάσει της κάθε υπόθεσης.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Ποιο πρακτικό πρωτόκολλο επιτρέπει ασφαλείς, λειτουργικές λύσεις παράλληλης γονεϊκότητας όταν η συνεργασία είναι ανέφικτη;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D047.

48. Andreassen: ευρωπαϊκά ερωτήματα, όχι ακόμη απόφαση

Η Andreassen κατά Ιταλίας (15710/26) κοινοποιήθηκε στα μέρη το 2026 με ερωτήματα που αφορούν, μεταξύ άλλων, τα άρθρα 8 και 14 ΕΣΔΑ. Δεν έχει αναγνωσθεί απόφαση επί της ουσίας στην παρούσα έρευνα. Μια εκκρεμής προσφυγή δεν συνιστά δικαστική διαπίστωση διάκρισης.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Πώς θα αξιολογηθούν στην Ελλάδα, με συγκρίσιμα ανωνυμοποιημένα δεδομένα, ενδεχόμενες ανισότητες στη μεταχείριση γονέων, χωρίς προειλημμένη κρίση για την εκκρεμή Andreassen;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D048 · HUDOC Andreassen — κοινοποιημένη προσφυγή.

49. Πού είναι οι μελέτες για τις «Νταντάδες»;

Για τις «Νταντάδες» υπάρχουν διοικητικές αναφορές σε μελέτη σχεδιασμού και αξιολόγηση της πιλοτικής φάσης. Δεν ανακτήσαμε αυτούσια τα πλήρη παραδοτέα ώστε να ελέγξουμε τη μεθοδολογία ή την ειδική αιτιολόγηση των διαφορετικών κριτηρίων πατέρων.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Πού είναι δημόσια διαθέσιμες οι πλήρεις μελέτες και ποιο ακριβώς εύρημά τους στηρίζει τον όρο αποκλειστικής γονικής μέριμνας για την αντίστοιχη κατηγορία πατέρων;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D049 · ΚΥΑ 7836/2026.

50. Παιδική προστασία: ποιος αναλαμβάνει ως την έκβαση;

Η κρατική προστασία ανηλίκων περιλαμβάνει διαδικασίες αναφορών και τη γραμμή 1107 του ΕΚΚΑ. Η ύπαρξη τηλεφωνικής γραμμής δεν αποδεικνύει ότι κάθε υπόθεση παρακολουθείται μέχρι την ουσιαστική της έκβαση.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Ποιος παρακολουθεί κάθε αναφορά προστασίας παιδιού από την πρώτη ειδοποίηση μέχρι τη διασταυρωμένη έκβαση;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D050.

51. Τα προσωπικά δεδομένα των παιδιών δεν είναι δημόσιο υλικό

Η ιδιωτικότητα του παιδιού προστατεύεται από τη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Σε δημόσιες οικογενειακές συγκρούσεις πρέπει να αποτρέπεται η αναγνώριση του παιδιού μέσα από εικόνες, έγγραφα, σχολικά ή άλλα ευαίσθητα δεδομένα.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Ποιο ενιαίο πρωτόκολλο αποτρέπει την έκθεση αναγνωριστικών δεδομένων παιδιών σε δημόσια οικογενειακή αντιδικία;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D051.

52. Διαθεσιμότητα ασφαλούς φιλοξενίας ανηλίκων

Η πραγματική διαθεσιμότητα προστατευτικής φιλοξενίας είναι άλλο ζήτημα από την ύπαρξη μιας αρμόδιας υπηρεσίας. Χρειάζονται συγκρίσιμα, επικαιροποιημένα στοιχεία θέσεων και χρόνων αναμονής, χωρίς δημοσιοποίηση προσωπικών στοιχείων ανηλίκων.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Πού δημοσιεύονται με ασφάλεια για τα προσωπικά δεδομένα οι πραγματικά διαθέσιμες θέσεις, οι αναμονές και οι υπεύθυνοι προστασίας;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D052.

ΣΤ. Τρεις πρόσθετες δημοσιευμένες διεκδικήσεις

Τα τρία τελευταία ζητήματα προέρχονται από ξεχωριστές δημόσιες παρεμβάσεις των ΕΜ και δεν εμφανίζονταν ως διακριτές αριθμημένες εγγραφές στην απογραφή των 52. Τις εντάσσουμε ρητά, χωρίς να αλλοιώσουμε το ιστορικό μητρώο.

53. Διατροφή με οικονομική τεκμηρίωση και αναλογικότητα

Ο ΑΚ 1489 επιβάλλει συμμετοχή και των δύο γονέων στη διατροφή ανάλογα με τις δυνάμεις τους. Η δημόσια παρέμβασή μας ανέδειξε την ανάγκη σαφούς οικονομικής μεθόδου, αξιολόγησης της πραγματικής φροντίδας και επαρκώς αιτιολογημένων ποσών.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Θα θεσπιστούν αξιόπιστα οικονομικά εργαλεία και δεδομένα για τη διατροφή, ώστε να τεκμηριώνεται το ποσό, η αξία της προσωπικής φροντίδας και οι οικονομικές δυνάμεις αμφότερων των γονέων;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D053 · Άρθρο ΕΜ για οικονομική διατροφή.

54. Μονομερής μετεγκατάσταση χωρίς παγίωση τετελεσμένων

Το δημοσιευμένο παράδειγμα των ΕΜ αφορούσε μονομερή μετακίνηση βρέφους και δικαστική ρύθμιση που δεν αντιμετώπισε το τετελεσμένο ως μοναδική βάση απόφασης. Πρόκειται για συγκεκριμένη υπόθεση, όχι απόδειξη γενικού κανόνα για όλες τις μετακινήσεις.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Ποια κατεπείγουσα διαδικασία προστατεύει τον δεσμό του παιδιού με καθέναν από τους ασφαλείς γονείς όταν σχεδιάζεται ή πραγματοποιείται μονομερής μετεγκατάσταση;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D054 · Άρθρο ΕΜ για μετεγκατάσταση.

55. Ασφαλής επανασύνδεση όταν μια σχέση έχει διαρραγεί

Στην πρότασή μας για πέντε αλλαγές στην οικογενειακή δικαιοσύνη δώσαμε βάρος στην έγκαιρη αξιολόγηση και την ασφαλή επανασύνδεση, όταν έχει αποδειχθεί αδικαιολόγητη διακοπή της σχέσης με γονέα. Δεν ζητούμε μηχανική επιβολή επικοινωνίας εκεί όπου υπάρχει πραγματικός κίνδυνος.

Ερώτημα προς την Πολιτεία: Ποια υπηρεσία αναλαμβάνει οργανωμένο, διεπιστημονικό και ασφαλές σχέδιο επανασύνδεσης παιδιού–γονέα όταν διαπιστώνεται αδικαιολόγητη διάρρηξη, και με τι χρονικά όρια;

Τεκμήρια: Αρχική δημοσίευση ΕΜ — EM-D055 · Πέντε προτάσεις ΕΜ.

Η δημόσια δοκιμασία: δύο συγκεκριμένα παραδείγματα

«Νταντάδες της Γειτονιάς»: πρόγραμμα σε λειτουργία, ερώτημα χωρίς τεκμηριωμένη απάντηση

Η δράση δεν είναι εξαγγελία. Το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ανακοίνωσε στις 3 Οκτωβρίου 2026 περισσότερες από 7.500 εγκεκριμένες αιτήσεις ωφελουμένων, περισσότερες από 4.000 εγκεκριμένες αιτήσεις επιμελητών και περισσότερα από 3.200 συμφωνητικά. Αυτά είναι διοικητικά στοιχεία που ανακοίνωσε ο φορέας· δεν αποτελούν ανεξάρτητη αξιολόγηση του ποιοι αποκλείστηκαν, πόσες πληρωμές έγιναν ή πόσες οικογένειες ωφελήθηκαν ουσιαστικά.

Αντιπαραβάλλουμε όμως και το άρθρο 13 της ΚΥΑ 7836/2026. Για την αντίστοιχη κατηγορία εργαζόμενων πατέρων απαιτείται αποκλειστική γονική μέριμνα, ενώ για εργαζόμενες μητέρες δεν τίθεται ο ίδιος όρος. Η ΚΥΑ προβλέπει χωριστή κατηγορία προσώπων με αποκλειστική επιμέλεια βάσει δικαστικής απόφασης ή εισαγγελικής διάταξης. Η αυτοτελής επιλεξιμότητα ενός πατέρα με κοινή μέριμνα δεν είναι λοιπόν όμοια με της αντίστοιχης μητέρας. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε οικογένεια όπου υπάρχει πατέρας με κοινή μέριμνα αποκλείεται συνολικά, εφόσον μπορεί να πληροί τις προϋποθέσεις η μητέρα.

Το ποσό 56.027.868,94 € είναι προϋπολογισμένη δαπάνη, όχι επαληθευμένο ποσό που έχει καταβληθεί. Δημόσιες πράξεις αναφέρονται σε μελέτη σχεδιασμού και αξιολόγηση της πιλοτικής φάσης· τα πλήρη παραδοτέα δεν ελέγχθηκαν εδώ. Γι’ αυτό η δημόσια ερώτηση των ΕΜ της 10ης Αυγούστου 2026 παραμένει εύστοχα συγκεκριμένη: ποια μελέτη και ποιο εύρημα δικαιολογούν τον διαφορετικό όρο για τον πατέρα; Ζητάμε πρόσβαση στην αιτιολόγηση, στους κανόνες και στα ανωνυμοποιημένα αποτελέσματα. Η νομική αξιολόγηση της συμβατότητας της ρύθμισης απαιτεί ξεχωριστή εξέταση· δεν παρουσιάζουμε τη διαφορά ως ήδη δικαστικά κριθείσα παράνομη.

Η καταγγελτική έρευνα ΕΜ, 10/8/2026 · Επίσημη δημοσίευση Υπουργείου 3/10/2026 · ΚΥΑ 7836/2026

«Φωνή του Παιδιού»: θεσπίστηκε, αλλά δεν έχει ακόμη εφαρμοστεί

Το άρθρο 94 του ν. 5344/2026 δημιουργεί ειδική δυνατότητα κατ’ ιδίαν συνεδρίας με ανήλικο στην οικογενειακή διαμεσολάβηση, υπό συγκεκριμένες εγγυήσεις: προηγούμενη έγγραφη συναίνεση των γονέων, συμμετοχή κατάλληλα καταρτισμένου ψυχολόγου, εθελοντική συμμετοχή του παιδιού και εμπιστευτικότητα με τα νόμιμα όριά της. Ο διαμεσολαβητής δεν συντάσσει έκθεση αξιολόγησης ούτε εισηγείται λύση για τη γονική μέριμνα.

Με το άρθρο 217, η ισχύς αυτής της ρύθμισης αρχίζει την 1η Μαρτίου 2027. Στις 26 Οκτωβρίου 2026 είναι θεσπισμένη, όχι ήδη εφαρμοσμένη με μετρημένα αποτελέσματα. Η «περίπου 80% σύγκλιση» που αναφέραμε σε προηγούμενο άρθρο είναι θεματική αποτίμηση των σχολίων διαβούλευσης, όχι επίσημη παραδοχή του κράτους ότι υιοθέτησε το 80% των προτάσεών μας.

Ποιες προτάσεις πράγματι ενσωματώθηκαν; Ποια εκπαίδευση προβλέπεται; Πώς θα προστατεύεται το παιδί; Με ποια στοιχεία θα ελεγχθεί ο θεσμός μετά την έναρξη ισχύος του;

Ν. 5344/2026, άρθρο 94 · Άρθρο 217 — έναρξη ισχύος · Δημοσίευση ΕΜ για τη δημόσια διαβούλευση

Η λογοδοσία δεν είναι δελτίο Τύπου

Δεν ζητάμε από ένα υπουργείο να απαντήσει με γενικότητες για «ευαισθησία», «μεταρρύθμιση» ή «επιτυχία». Για καθένα από τα 55 ερωτήματα, η δημόσια απάντηση πρέπει να περιλαμβάνει τα ακόλουθα, όπου εφαρμόζονται:

1. Αρμόδιο φορέα και αριθμό πρωτοκόλλου για την αντίστοιχη δημόσια θέση ή πρόταση.
2. Ισχύουσα ρύθμιση, διοικητική πράξη ή ρητή διαπίστωση ότι δεν έχει θεσπιστεί ειδική ρύθμιση.
3. Πραγματική ημερομηνία και έκταση εφαρμογής, χωριστά από ψήφιση ή εξαγγελία.
4. Ανωνυμοποιημένα, συγκρίσιμα αποτελέσματα, τη μεθοδολογία και τον πληθυσμό αναφοράς τους.
5. Αιτιολόγηση για κάθε πρόταση που δεν υιοθετήθηκε, χωρίς να αποδίδουμε εκ των προτέρων κίνητρα ή πρόθεση σε οποιονδήποτε.
6. Συγκεκριμένα επόμενα βήματα και χρονοδιάγραμμα, με δυνατότητα δημόσιου επανελέγχου.

Το αίτημα απευθύνεται, ανά αρμοδιότητα, στα Υπουργεία Δικαιοσύνης, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Παιδείας, Υγείας, Εργασίας, Προστασίας του Πολίτη, Εθνικής Οικονομίας και στους εποπτευόμενους ή ανεξάρτητους φορείς, όπως ΑΑΔΕ, ΟΠΕΚΑ, ΔΥΠΑ και ΕΕΤΑΑ. Καμία δημόσια υπηρεσία δεν καλείται να υπαγορεύσει αποτέλεσμα σε ανεξάρτητο δικαστήριο: ζητάμε στοιχεία για τον θεσμό και τις διαδικασίες, όχι παρέμβαση σε εξατομικευμένη δικαστική κρίση.

Η σχέση ενός παιδιού με κάθε ασφαλή και κατάλληλο γονέα δεν μπορεί να περιορίζεται σε ένα κενό της διοίκησης. Ούτε μπορεί η προστασία από πραγματική βία να υποβαθμίζεται για χάρη οποιασδήποτε γενίκευσης. Η ισότιμη γονική αντιμετώπιση και η ασφαλής παιδική προστασία είναι υποχρεώσεις που πρέπει να συνυπάρχουν.

Οι Ενεργοί Μπαμπάδες έθεσαν δημοσίως τα 55 ερωτήματα. Η Πολιτεία έχει τώρα τη δυνατότητα να απαντήσει με στοιχεία, αιτιολόγηση και δεσμεύσεις που μπορούν να ελεγχθούν.

Οι πολιτικές θητείες έχουν τέλος. Τα παιδικά χρόνια δεν επιστρέφουν.