Όταν ψηφίστηκε ο Ν. 4800/2021, η Πολιτεία δεσμεύτηκε ότι το παιδί θα βρίσκεται στο επίκεντρο και ότι η ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων στην ανατροφή του θα αποτελεί πλέον τον κανόνα.
Πέντε χρόνια μετά, πολλοί γονείς εξακολουθούν να αναρωτιούνται:
Εφαρμόζεται πραγματικά ο νόμος;
Σε αυτό ακριβώς το ερώτημα κλήθηκε να απαντήσει ο Υπουργός Δικαιοσύνης, μετά από κοινοβουλευτική ερώτηση σχετικά με την ανάγκη ουσιαστικής εφαρμογής της συνεπιμέλειας, της θεσμικής παρακολούθησης των αποφάσεων γονικής μέριμνας και της ενίσχυσης των κοινωνικών υπηρεσιών.
Η απάντηση, όμως, ακολούθησε διαφορετικό δρόμο.
Αντί να ενημερωθεί η Βουλή για το πώς εφαρμόζεται ο Ν. 4800/2021 στην πράξη, το μεγαλύτερο μέρος της απάντησης αφιερώνεται σε πίνακες και διαγράμματα για τον αριθμό των οικογενειακών υποθέσεων, τις εκκρεμότητες, τα ποσοστά εκκαθάρισης και τον χρόνο εκδίκασης των δικαστηρίων.
Κανείς δεν αμφισβητεί ότι η ταχύτερη απονομή της Δικαιοσύνης είναι σημαντική.
Όμως αυτό δεν ήταν το ερώτημα.
Το πραγματικό ερώτημα ήταν αν ο νόμος εφαρμόζεται στην καθημερινότητα των παιδιών και των οικογενειών.
Υπάρχει σήμερα μηχανισμός που να παρακολουθεί αν οι αποφάσεις για τη συνεπιμέλεια και την επικοινωνία τηρούνται;
Καταγράφονται οι περιπτώσεις στις οποίες ένας γονέας παραβιάζει συστηματικά δικαστικές αποφάσεις;
Υπάρχουν στοιχεία για το πόσες αποφάσεις συνεπιμέλειας εκδίδονται και πόσες εφαρμόζονται στην πράξη;
Σε αυτά τα κρίσιμα ερωτήματα η απάντηση δεν δίνει συγκεκριμένα στοιχεία.
Αντίθετα, υπάρχει μία ιδιαίτερα σημαντική παραδοχή.
Στην τελευταία σελίδα του εγγράφου αναφέρεται ότι σημαντικός αριθμός υποθέσεων επιμέλειας, επικοινωνίας και γονικής μέριμνας εκδικάζεται μέσω της διαδικασίας των ασφαλιστικών μέτρων και ότι οι υποθέσεις αυτές δεν αποτυπώνονται κατ' ανάγκη στα στατιστικά στοιχεία που παρουσιάζονται.
Με άλλα λόγια, το ίδιο το Υπουργείο αναγνωρίζει ότι τα στοιχεία που παρουσιάζει δεν αποτυπώνουν το σύνολο των οικογενειακών διαφορών.
Επομένως, πώς μπορεί να αξιολογηθεί η πραγματική εφαρμογή του Ν. 4800/2021;
Ένας νόμος δεν κρίνεται μόνο από την ψήφισή του.
Κρίνεται από την εφαρμογή του.
Από το αν οι δικαστικές αποφάσεις γίνονται σεβαστές.
Από το αν το παιδί διατηρεί ουσιαστική σχέση και με τους δύο γονείς.
Από το αν η Πολιτεία διαθέτει μηχανισμούς ελέγχου και παρέμβασης όταν οι αποφάσεις παραβιάζονται.
Οι αριθμοί για την αποσυμφόρηση των δικαστηρίων είναι χρήσιμοι.
Δεν αρκούν όμως για να απαντήσουν στο βασικό ερώτημα που απασχολεί χιλιάδες οικογένειες.
Εφαρμόζεται πραγματικά η συνεπιμέλεια ή παραμένει μια νομοθετική πρόβλεψη χωρίς ουσιαστικό έλεγχο της εφαρμογής της;
Οι θέσεις των Ενεργών Μπαμπάδων
Οι Ενεργοί Μπαμπάδες πιστεύουν ότι η συζήτηση γύρω από τη συνεπιμέλεια δεν αφορά μια αντιπαράθεση μεταξύ μητέρας και πατέρα.
Αφορά το θεμελιώδες δικαίωμα κάθε παιδιού να μεγαλώνει με την ουσιαστική παρουσία και των δύο γονέων του, όταν φυσικά δεν συντρέχουν λόγοι που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια ή την ευημερία του.
Η συνεπιμέλεια δεν αποτελεί προνόμιο των γονέων.
Αποτελεί δικαίωμα του παιδιού.
Γι' αυτό και η ψήφιση ενός νόμου δεν αρκεί.
Απαιτείται η καθημερινή και ουσιαστική εφαρμογή του.
Οι Ενεργοί Μπαμπάδες ζητούν από την Πολιτεία:
• Να δημιουργηθεί ένας εθνικός μηχανισμός παρακολούθησης της εφαρμογής του Ν. 4800/2021.
• Να δημοσιεύονται διαφανή στατιστικά στοιχεία για τις αποφάσεις συνεπιμέλειας, γονικής μέριμνας και επικοινωνίας, αλλά και για το ποσοστό συμμόρφωσης σε αυτές.
• Να καταγράφονται οι περιπτώσεις συστηματικής παραβίασης δικαστικών αποφάσεων, ώστε το πρόβλημα να αντιμετωπίζεται με πραγματικά δεδομένα και όχι με εκτιμήσεις.
• Να ενισχυθούν ουσιαστικά οι κοινωνικές υπηρεσίες των Δήμων με εξειδικευμένο προσωπικό, ώστε να μπορούν να υποστηρίζουν αποτελεσματικά τις οικογένειες και τα παιδιά.
• Να επιταχυνθεί περαιτέρω η απονομή της Δικαιοσύνης στις οικογενειακές υποθέσεις, γιατί για ένα παιδί ακόμη και λίγοι μήνες μπορεί να σημαίνουν την απώλεια μιας σχέσης που δύσκολα αποκαθίσταται.
• Να εκπαιδευτούν όλοι οι εμπλεκόμενοι επαγγελματίες σε θέματα οικογενειακού δικαίου, παιδικής ψυχολογίας και διαχείρισης οικογενειακών συγκρούσεων.
• Να εφαρμόζεται στην πράξη η αρχή της ισότητας των γονέων, χωρίς στερεότυπα και προκαταλήψεις, με μοναδικό γνώμονα το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού.
Οι Ενεργοί Μπαμπάδες δεν ζητούν ειδική μεταχείριση.
Δεν ζητούν προνόμια.
Ζητούν να εφαρμόζεται ο νόμος που η ίδια η Πολιτεία ψήφισε.
Ζητούν οι δικαστικές αποφάσεις να μην παραμένουν γράμμα κενό.
Ζητούν ένα κράτος που να μπορεί να απαντήσει με στοιχεία όχι μόνο για το πόσες υποθέσεις έκλεισαν, αλλά και για το πόσα παιδιά διατηρούν ουσιαστική σχέση και με τους δύο γονείς τους.
Γιατί αυτός είναι ο πραγματικός δείκτης επιτυχίας μιας μεταρρύθμισης.
Όχι ο αριθμός των φακέλων που έκλεισαν.
Αλλά ο αριθμός των παιδιών που μεγάλωσαν έχοντας και τους δύο γονείς παρόντες στη ζωή τους.
Μέχρι να υπάρξουν σαφείς απαντήσεις, θεσμική παρακολούθηση και αξιόπιστα στοιχεία για την πραγματική εφαρμογή των αποφάσεων γονικής μέριμνας, η συζήτηση δεν μπορεί να περιορίζεται σε πίνακες, ποσοστά και χρόνους εκδίκασης.
Γιατί πίσω από κάθε αριθμό υπάρχει ένα παιδί.
Και πίσω από κάθε παιδί υπάρχει το δικαίωμά του να μεγαλώνει με την αγάπη, τη φροντίδα και την παρουσία και των δύο γονέων, όπως προβλέπει ο ίδιος ο νόμος.
Η απάντηση που δόθηκε από τόν Υπ. Δικαιοσύνης Γ.Φλωρίδη σε ερώτήση που υπέβαλλε ο Πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης Κ.Βελόπουλος με αριθμό πρωτοκόλλου 5952/8.6.2026 σχετικά με το θέμα " Ανάγκη ουσιαστικής εφαρμογής της συνεπιμέλειας, θεσμικής παρακολούθησης των αποφάσεων γονικής μέριμνας του ν.4800/21 αλλά και ενίσχυσης των κοινωνικων υπηρεσιών των Δήμων "..
pdf
Η απάντηση που δόθηκε από τόν Υπ. Δικαιοσύνης Γ.Φλωρίδη σε ερώτήση που υπέβαλλε ο Πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης Κ.Βελόπουλος με αριθμό πρωτοκόλλου 5952/8.6.2026 σχετικά με το θέμα " Ανάγκη ουσιαστικής εφαρμογής της συνεπιμέλειας, θεσμικής παρακολούθησης των αποφάσεων γονικής μέριμνας του ν.4800/21 αλλά και ενίσχυσης των κοινωνικων υπηρεσιών των Δήμων "..
📣 Αν αυτό το κείμενο σε ταρακούνησε, μοιράσου το. Κάποιος γονιός εκεί έξω το έχει ανάγκη.
